Leszek Chybowski
Rok wydania: 2026
ISBN 978-83-64434-72-3 ‒ wersja drukowana
ISBN 978-83-64434-73-0 ‒ wersja cyfrowa
W pracy przedstawiono zagadnienie oceny szybkości rozcieńczania oleju smarowego paliwem w silnikach spalinowych, ze szczególnym uwzględnieniem jednostek okrętowych. Zjawisko przedostawania się paliwa do oleju silnikowego stanowi istotny problem eksploatacyjny, prowadzący do zmian jego właściwości fizykochemicznych, w tym przede wszystkim obniżenia lepkości oraz temperatury zapłonu, co wpływa na pogorszenie warunków smarowania i zwiększenie intensywności zużycia elementów silnika.
W pierwszej części pracy omówiono temperaturę zapłonu jako jeden z kluczowych parametrów diagnostycznych oleju silnikowego. Przedstawiono jej znaczenie eksploatacyjne oraz metody wyznaczania, ze szczególnym uwzględnieniem metody Pensky’ego–Martensa. Zagadnienia te stanowią podstawę do wykorzystania temperatury zapłonu jako parametru diagnostycznego w ocenie stopnia rozcieńczenia oleju paliwem i analizy dynamiki procesu rozcieńczania.
Następnie zaprezentowano autorską metodę oceny szybkości rozcieńczania oleju smarowego paliwem. Metoda opiera się na modelu analitycznym, którego założenia obejmują przyjęcie liniowego charakteru zmian wybranych parametrów eksploatacyjnych. W ramach opracowania zdefiniowano progowe wartości parametrów oleju, opracowano procedurę przetwarzania danych pomiarowych oraz przedstawiono ogólny algorytm umożliwiający praktyczną implementację metody. Dodatkowo zaproponowano różne warianty realizacji układu diagnostycznego, obejmujące klasyczny model regresyjny w architekturze klient–serwer, model adaptacyjny z przetwarzaniem strumieniowym oraz system wielosilnikowy z centralnym serwerem.
Istotną część pracy stanowi egzemplifikacja opracowanej metody na podstawie rzeczywistych danych eksploatacyjnych pochodzących z silników okrętowych. Przeprowadzono analizę zróżnicowanego zbioru danych obejmującego różne typy silników, rodzaje olejów smarowych oraz warunki eksploatacyjne. Na podstawie wyników dla szeregu jednostek pływających dokonano oceny działania metody oraz jej przydatności w warunkach rzeczywistej eksploatacji.
Uzyskane wyniki pozwoliły na potwierdzenie możliwości wykorzystania temperatury zapłonu jako parametru diagnostycznego w ocenie szybkości rozcieńczania oleju smarowego paliwem oraz wskazanie potencjału opracowanej metody w zastosowaniach eksploatacyjnych i diagnostycznych.